Bu tip psikoterapinin prensipleri aşağıda
anlatılan sekiz C ile özetlenebilir:
Yüzleştirme (Confrontation). Semptomları, çok
eskiye dayanan bazı aile ya da kişilik problemlerine
bağlamaktan ziyade hastayı travmatik olaylarla doğrudan
yüzleştirmek önemlidir.
İtiraf etme (Confession). Travma mağdurlarına,
terapiste iğrenç gelebilen ve aynı zamanda hastayı
utandıran eylem ve hisleri itiraf etmeleri için
yardım gerekir. Bu hastalara yanlış bir şekilde
yerleşmiş suçluluk duygusu ile vicdan azabını
ayırmalarını sağlayarak yardım
etmek önemlidir. Hastalar kimseyle tartışmadıkları
travmatik olayı terapiste anlatarak daha iyi bir duruma
gelebilirler.
Teselli (Consolation). Travmatik deneyimlerin yoğunluğu
terapistin aktif bir şekilde teselli eden yaklaşımını
gerektirir. Bu, hastanın kendisine karşı yargılayıcı
olunduğunu ya da travmatik olayın sebep olduğu
acının tedavisinden ziyade acı verildiğini
düşünmesin diye böyledir. Sempati ve ilginin
uygun dışa vurumu bu yaygın reaksiyonun kabul
edilmesinde ve yoğunluğunun azaltılmasında
yardımcı olabilir.
Yoğunlaştırma (Condensation). Travmatik yaşantının
can alıcı yönlerini yansıtacak bir imaj
bulmaktır. Travmanın bu şekilde simgeleştirilmesi,
travmayı somut ve sembolik bir forma dönüştürmek
suretiyle onun karşı konulamaz yönlerini daha
iyi başa çıkılabilir hale getirir.
Üstelik bu yaklaşım travmadan önceki farklı
yaşantıların da bununla birleştirilmesi
suretiyle travmatik yaşantının yeniden yapılandırılmasını
kolaylaştırmak için de kullanılabilir.
Örneğin, savaşta bir arkadaşın ölümü
sonucu yaşanan acı ile bundan bir süre önce
onunla birlikte yaşanan mutlu olayların birleştirilmesi
gibi. Bu yöntem, hastaların kaybettikleri kişi
ile ilgili hafızalarında kalan olumlu hatıraları
sürdürerek, kayıp sebebiyle onlarda meydana gelen
acıyı değiştirebilmelerini sağlar.
Bilinçlilik (Consciousness). Daha önce çözülmüş
olan travma ile ilgili hatıraların hastanın
tahammül sınırın aşmayacak şekilde
aşama aşama bilinçli hale getirilmesidir.
Konsantrasyon (Concentration). Hipnotik durumun yoğun ve odaklanmış
konsantrasyon özelliklerini kullanarak travmatik deneyimlerin
ve buna bağlı sıkıntılı
etkiyi koruyan sınır çizgilerinin güçlendirilmesidir.
Kayıp üzerine belirgin bir şekilde odaklanmış
olan dikkat, hipnotik durum sona erdiğinde travmatik yaşantıdan
uzaklaşabilir.
Kontrol (Control). Şiddetli travmanın en acı
verici özellikleri mutlak çaresizlik hissi, vücudunun
ve olayların gidişi üzerindeki kontrolün
kaybı olduğu için hastanın travmatik
hatıralar üzerindeki kontrol hissinin terapi müdahalesi
yoluyla artırılması özellikle önemlidir.
Hastalar yeterli olduklarını hissettikleri, hipnozdan
yetecek kadarını hatırlayabildikleri ve self
hipnoz yaşantısından sorumlu olduklarını
hissettikleri zaman terapi çalışmasını
sonlandırma noktasında onlara bir fırsat
verilmesi için deneyimlerini yapılandırmak
gerekir. Bunu terapistle beraber hipnoz egzersizi olarak uyguladıkları
gibi hastalar da kendi başlarına hipnozu kullanmayı
öğrenmelidirler. Böyle prosedürler hastaya
büyük bir kontrol ve ustalık hissi vererek travmayla
ilgili hatıraların üstesinden gelmesine yardımcı
olur.
Uygunluk (Congruence). Amaç hastaların çözülmüş
veya bastırılmış travma materyallerini,
kendilerinin bir parçası olarak deneyimlemeyi kaldırabilecek
bir hale gelmelerine imkan verecek bir tarzda bilinçli
farkındalığa getirerek yardımcı
olmaktır. Bu işlem kendilerinin bir parçası
olan travma hatıralarını yeniden yaşamayı
tolere edebilecekleri bir yolla yapılmalıdır.
Bu şekilde travmalı geçmişi, kişinin
şu anki mevcut yaşantısıyla uyuşmazlık
göstermez. Hastalar terapiden, sadece onlara ne olduğu
değil aynı zamanda kendilerini korumak için
ne yaptıkları, sadece ne kaybettikleri değil
aynı zamanda neyi, neden kazandıklarını
yeniden gözden geçirmiş olarak çıkmalıdırlar.
|
